ʻO ka luku ka manawa i loaʻa mai ka hua'ōlelo Latin ka luku,ʻo ia ma ka unuhiʻana,ʻo ia hoʻi ka luku,ʻo ka uhaki i keʻano maʻamau o kekahi mea. I loko o ka loiloikala,'ōlelo kēia hua'ōlelo i kekahi manaʻo kūwaino o ke kanaka, a kuhikuhiʻo ia i kekahi mau mea o waho (ma waho), a, ma ke koho paha, iā ia (i loko), a me nāʻano e pili ana i kēia mau manaʻo.
Ka luku: ka nui
Manaʻoʻo Kauka Sigmund Freudʻo ka luku waleʻia ka waiwai maʻamau o nā kānaka a pau, a manaʻoʻiʻoʻo ia wale nō ka mea likeʻole i ka mea e kuhikuhiʻia ai kēiaʻano. ʻO Eric Fromm ma ka hana "Anatomy of Human Destructiveness" i manaʻoʻia he mea hōʻailona ka mea i hoʻokomoʻia i loko, a pēlā eʻikeʻia ai ināʻaʻole i kuhikuhiʻia kaʻinoʻino o ke kanaka ma kona iho, a laila,ʻaʻole e hiki i kekahi poʻe.
ʻO ka luku kanaka ka hopena o ka mea nāna e hoʻopuka wale i ka huahua o ka ikehu waiwai, eʻike ana i nā mea paakiki i ke ala o ka uluʻana a me kaʻike pono'ī. Ma muli o ka hemahema ma ka mea koʻikoʻi o ka hoʻomaopopo pono'īʻana ua kū mai kēia maʻi hoʻopiʻi. He mea maikaʻi, akā, noho kūponoʻole ke kanaka ma hope o ka hopena o nā pahuhopu.
ʻO ka make a me kona kūlana
E like me ka mea i'ōleloʻia ma luna nei, hiki ke hoʻokuʻuʻia ka meaʻino ma waho a ma loko. E nānā kākou i nā hiʻohiʻona o nāʻanoʻelua.
ʻO nā hōʻike o nā hana hoʻomāinoino i kauʻia i waho e hiki ke noʻonoʻoʻia i kēia mau mea:
- ka lukuʻana o kekahi kanaka (pepehi kanaka), ka lukuʻana i konaʻano;
- ka lukuʻana o ke kaiāulu, kekahi mau pilina pilikino (kaua, hana pākela);
- ka lukuʻia o nā mea nui, e like me nā mea hoʻomana, a me nā hanaʻoihana (vandalism);
- ka lukuʻiaʻana o ke kaiapuni kūlohelohe (ka hoʻolālā kino honua, ecocide).
ʻO nā hopena maikaʻiʻole ma kēia hihia e hoʻoili nui i ka mea waho,ʻaʻoleʻo ka mea pono'ī.
ʻO nā hōʻike o nā hana hoʻomāinoino i kuhikuhiʻia i loko, a meʻole ponoʻole, e komo pū me:
- nā hōʻino wale i nā meaʻona i loko o ka naʻau (ka hoʻohana wale i ka lāʻau, kaʻawaʻawa, ka lāʻau mālama lāʻau);
- ka pepehi kanaka (ka pepehi kanaka i ka pepehi kanaka a me ka luku waleʻana o kekahi kanaka);
- ke kāohiʻole o nā mea hanaʻole: Ka'apikina pūnaewele, ka pāʻani kālā (makemake no ka pāʻani), a me nā mea'ē aʻe.
Hiki i nāʻike he nui a ke hāpai nei kekahi i kekahi mau pōʻino, kekahi nui, kekahiʻuʻuku.
He hana luku a hoʻonele paha
ʻO ka hanaʻino e like me keʻano o ka hana e hoʻopōʻino ai no ke kanaka, iʻikeʻia e ka nui o nā keakeaʻana mai nāʻoihana a me nāʻoihana olakino, i mea e hopena ai ka maikaʻi o ke ola o ke kanaka. ʻAʻole hiki i ka mea ke hoʻoponopono a nānā i kā lākou hana, aia ka hoʻomaopopoʻole i nā mea e hana nei a me ka hoʻohaunaele o kaʻike i keʻano. ʻO ka hopena, ua hoʻemiʻia ka mahaloʻana o ke kanaka pono'ī, ua hāpaiʻia nāʻano haunaele a pau
ʻO ka luku i loko o ka mea i nā kānaka a pau, akā, eʻike ana ia wale nō i nā manawa paʻakikī, paʻakikī, hiki paha i nā manawa koʻikoʻi o ke ola. ʻO ka manawa pinepine kēia i nā mea'ōpio, aʻo ka mea'ē aʻe i nā pilikia o ka psychical-related age, ke kaumaha mau nei i nā'āpana aʻo a me nā pilina pilina me ka hanauna kahiko.
I kekahi mau kumu, hiki ke loli i nā loliʻino o ka loli, i loko o ka lukuʻana i keʻano o ka pilikino a, i ke koho paha, kekahi o kona mau māhele. Aia nāʻano likeʻole o kēiaʻano: ka hoʻopōʻino o ke kumu o ka halihali, ka hemahema o nā hemahema, ka hoʻololiʻana i keʻano a me keʻano o ka manawa, ka hewa o ka hoʻolālāʻana i ka hoʻohanohano, ka ponoʻole o ka manaʻo pono'ī a me nā pilikia i ka launa pū me nā mea'ē aʻe.