ʻO nā hale aliʻi Vatican kaʻoihanaʻoihana hanohanoʻoi loa o ka honua. ʻO kēia:ʻo ka Hale Aliʻiʻo Apostolic , ka Halealiʻiʻo Belvedere , ka Hale Sistine , ka Hale Waihona Vatican , nā hale kūʻai, nā hale pule, nā keʻena aupuni Katolika. ʻAʻole nā hale pāʻani Vatican hoʻokahi hale, akā, he wahi laulā o nā hale a me nā hale e hōʻike ana i ka hua'ōlelo o kahi hoʻonāʻole.
ʻO ka Hale Aliʻiʻo Apostolic
ʻAʻole i hiki i nā mea kākau moʻolelo a hiki i kēia lā kahi pane hoʻopiʻiʻole e pili ana i ka lā o ka hoʻomakaʻana o ke kūkuluʻiaʻana o ka Hale Puleʻo Apostolic. ʻO kekahi poʻe kākau moʻolelo e noʻonoʻo i nā lā o ke au iā Constantine ka Nui e lilo i wahi kuhikuhi no ka manawa pōkole, aʻo nā mea'ē aʻe e pili ana me ka hale pule o ka nohoʻana o Simmach (Kekona 600 AD). Ua hoʻoholoʻia no kekahi manawa ua kaʻawale ka Hale Hōneʻo ka Apostolic, akā, ma hope o ka lawe pioʻiaʻana o Avignon, ua lilo hou nā pope o ka Vatican i "hale" o nā pope.
I ka makahiki XV, ua kūkuluʻo Pope Nicholas V i ka kūkuluʻana i hale hou. Ua hoʻokumu nā luna a me nā mea kūkulu hale i ka kūkulu houʻia o ka'ēheu'ākau, me ka wāwahiʻole i nā paia kahiko. Ma hope mai ua kūkulu kēia hale i nā koʻokoʻo Raphael a me nā hale o Borgia.
Ma lalo o ka halepule i hoʻololi i nā papaʻelua o ka hale kiaʻi o ka pūʻali koa, a ma hope aku kapaʻiaʻo "Nikkolina", tk. No kekahi manawa, he hale pule kūkākūkā ka halepule o Nicholas V. Na ka mōneka Dominican, ka mea penaʻo Fra Beato Angelico, i hoʻonaniʻia i ka halepule me ka haumāna o B. Gozotsoli. ʻO kaʻekolu o nā paia o ka halepule e hōʻike nei no nā moʻolelo mai ka olaʻana o nā mea ponoʻo Lorenzo a me Stefan,ʻo kaʻehā o nā paia i lilo i kuahu.
Ma ka hopena o ke kenekulia 15, ua konoʻo Pope Alexander VI Borgia i ka mea pena kiʻi Pinturicchio e pena i nā hale nohoʻeono o kona mau keʻena. Hālāwai nā hale pule i nā kumumanaʻo o nā kiʻi - Hall of Sacraments of Faith, Sibyl Hall, Hall of Sciences and Arts, Hall of the Life of Saints, Hall of the Mysteries and Hall of the Popes. Ma lalo o ka Pope Julius II, ma o ka hanaʻana i nā hale kaʻa, ua hui pūʻia nā hale aliʻi Vatican a me Belvedere, me ka hana a Michelangelo Buonarroti a me ka Raphael Santi kahakaha i penaʻia i ka pena,ʻo Donato Bramante ka mea kākau.
| | |
Hale Aliʻiʻo Belvedere
Ma ka Halealiʻi Belvedere, aia kahi Hale Hōʻikeʻikeʻo Pia-Clementa , kahi hale iʻikeʻia he nui nāʻike Greek a me ka Roma. Ke alakaʻiʻia nei ka hale hoʻolima e nāʻokoʻaʻelua: he poepoe a me kahi hiʻohiʻona o Roma a me kahi hoʻolālā, kahi o nā kukui o Hercules. Aia ka Meleager Hall i ka lumi loka, i paniʻia e ke kiʻi o kēia kanaka hahai holoholona. Mai kēia wahi hiki iāʻoe ke komo i ka pā hale i loko. Ma ka pā o ka Hale Aliʻi Belvedere, ua hoʻokumuʻo Pope Julius II i kahi pūʻulu "Laocoon" a me kahi kiʻi o'Apolo, aʻaʻole i liuliu i hoʻokomo houʻia aku nā meaʻokoʻa o nā mea'emana, i hoʻokumuʻia i nā Hale Hōʻikeʻikeʻo Vatican.
| | |
ʻO Sistine Chapel
ʻO Sistine Chapel -ʻo ia paha ka halepule kaulana loa ma ka honua -ʻo ka pele o ka Vatican. ʻO ka hale hana o ka hale,ʻaʻole ia e hoʻonui i ka uku, akā, e hoʻonanea ka hoʻokipa o ka hale me nā mea o nā mea akamai o ka Renaissance. Ua kapaʻia ka halepule ma hope o ka Pope o Roma Sixtus IV, ma lalo o ke kākoʻo o ia mau hana i hanaʻia no ka hana hou a me ka hale hoʻohanohano o ka hale mai 1477 a hiki i 1482. I kēia lā, aia he conclave (kahi hui o nā kālepa e koho i ka poho hou).
Aia nāʻakolu o ka Sistine Chapel iʻekolu papa, i uhiʻia me kahi'āpanaʻeleʻele. Ma nāʻaoʻaoʻelua ua māheleʻia ka halepule e kekahi pā pōhaku ma keʻano me nā bas-reliefs, a ma laila i hana aiʻo Giovanni Dolmato, Mino da Fiesole a me Andrea Breno.
Ua māheleʻia nā paia o ka paia iʻekoluʻakolu: ua hoʻonaniʻia ka lalo lalo me nā pāpale kila me nā pale kaua Pope, i hanaʻia me ke gula a me ke kālā; ma luna o ke keena waena, ua hana nā mea hana: Botticelli, Cosimo Rosselli, Ghirlandaio, Perugino, nāna i hōʻike mai iā mākou i nā hiʻohiʻona mai nā ola o Kristo a me Mose. Akāʻo nāʻoihana nui loa o ka pena,ʻo ia ke penaʻana o nā pāpaku a me nā paia, i hanaʻia e ka mea pena Michelangelo. ʻO nā papahele o ke kaupaku e hōʻike ana i nā hiʻohiʻona 9 o ka berita kahiko - mai ka hanaʻana o ke ao a hiki i ka hāʻule. Ma luna o ka pā ma luna aʻe o ke kuahu o ka halepule, aia kahi mahele o ka hoʻokolokolo hope loa, i ka wā o nā hana nui, ua hoʻonaniʻia me nā mea i hanaʻia e like me nā kiʻi a Raphael.
| | |
ʻO ka Hale Waihona Puke'Ālikaʻo Vatican
Ua kaulana ka Hale Waihona Vatican no kona hōʻiliʻili waiwai nui o nā manuscript mai nāʻokoʻa likeʻole. Ua hoʻokumuʻia ka hale waihona e Pope Nicholas V i ka kenekulia 15. Hoʻonui pinepineʻia ka hōʻiliʻiliʻana o ka waihona puke,'ānō i kēia manawa he $ 150,000 manuscripts, 1,6 million copies of books, 8.3 thousand incunabula,ʻoi aku ma mua o 100,000 mau kiʻi a me nā palapala kiʻi, 300,000 mau kālā a me nā mekala.
| | |
Pehea e hiki ai i laila?
Hiki iāʻoe ke hele i nā hale aliʻi ma nāʻanoʻelua:
- Mai ka Termini Station, e lawe i ka metro A i Ottaviano-SPietro aiʻole Cipro-Musei Vaticani.
- ka helu pahi 64, 40, 60, 62.